Çfarë u bë në Shqipëri

Ka momente kur një vend nuk rrëzohet nga zhurma e armiqve, por nga heshtja e miqve. Kur nuk tronditet nga furtuna, por nga myku që rritet ngadalë në qoshet ku drita nuk shkon më. Dhe sot, pyetja që endet në ajrin e rëndë të këtij vendi është e thjeshtë, por therëse: çfarë u bë në Shqipëri?

U bë një vend ku teknologjia, që duhej të ishte dritare transparence, u shndërrua në perde tymi. Ku institucionet, që duhej të ishin kulla besimi, u kthyen në dhoma pa dritë, ku dosjet humbin dhe përgjegjësia tretet. Dhe në qendër të kësaj mjegulle digjitale qëndron AKSHI, një emër që në letër flet për shoqëri informacioni, por në realitet shpesh flet për mungesë llogarie.

Vjedhja sot nuk ka më fytyrën e vjetër të thesit me para. Ajo vjen e veshur me serverë, tenderë, kontrata dhe fjalë të mëdha për “modernizim”. Vjen e qetë, e padukshme, e firmosur dhe e vulosur. Dhe pikërisht kjo e bën më të rrezikshme: sepse nuk bërtet, por gërryen.

Shqipëria nuk ka mungesë ligjesh. Ka mungesë guximi për t’i zbatuar. Nuk ka mungesë strategjish. Ka mungesë ndershmërie për t’i respektuar. Dhe kur paratë publike trajtohen si pronë pa zot, qytetari shndërrohet në spektator të një shfaqjeje ku bileta paguhet me taksa.

Çfarë u bë në Shqipëri?
U bë një vend ku përgjegjësia kalon nga një zyrë në tjetrën si një top i nxehtë, derisa bie në tokë dhe askush nuk e merr. U bë një vend ku skandali zgjat pak, harresa zgjat shumë, dhe drejtësia shpesh vjen me vonesë, kur dëmi tashmë është bërë zakon.

Por ka edhe një të vërtetë tjetër, më kokëfortë se të gjitha: Shqipëria nuk është institucionet e saj të dështuara. Shqipëria është njerëzit që ende pyesin, ende dyshojnë, ende nuk pajtohen me normalizimin e vjedhjes. Dhe sa kohë kjo pyetje: çfarë u bë në Shqipëri? vazhdon të shtrohet, ende ka shpresë që përgjigjja të mos jetë një dorëzim, por një kthesë.